Omaž Siriji: „JAHAČ OBLAKA“ USRED PUSTINJE (7)

* Imala sam tu sreću da Siriju proputujem sredinom 2008. (kada je ovaj tekst i pisan), tri godine pre nego što je počeo rat, koji, nažalost, i dalje traje. Ovo je podsećanje na zemlju izuzetnog kulturnog nasleđa, uz svesrdnu želju da u Siriji ponovo zavlada mir.

Dok smo se vozili kroz sirijsku pustinju, nije mi bilo ni na kraj pameti šta nas čeka na kraju puta. Iako sam donekle bila pripremljena na to da „negde tamo u pustinji“ postoji vrlo lepo očuvan rimski grad, iako sam videla i fotografije, obavestila se o tome gde smo se zapravo uputili, kada je put konačno zavio iza jedne od dina, otkrio se neočekivan i neverovatan prizor!

homage-to-syria-palmyra-glimpses-of-the-world

Pogled na stari grad okružen palmama

Da li zbog toga što je sav kao iznikao iz peska i što se prostire upravo na jednoj zaravni koja se završava oazom tako da monumentalne građevine dominiraju pejzažom, ali grad Palmira vas pri prvom susretu ostavi otvorenih usta!

homage-to-syria-palmyra-temple-of-baal-glimpses-of-the-world

Ostaci srušenih stubova u okviru hrama boga Bala

Niste još ni prišli dovoljno blizu, niti još možete da kažete da su i vaše noge gazile ulicu između originalnih rimskih stubova od pre skoro dva milenijuma, a već ne verujete šta se to ukazalo pred vašim očima. Kao da je neko, samo za ovu priliku, otkopao pola grada, i to, evo, nedavno, pre samo nekoliko sati!

Zanosna kraljica Zenobija

Palmiru je osnovao izraelski kralj Solomon, a pominje se čak dve hiljade godina pre naše ere u spisima iz Marija, još jednog istorijski važnog grada u Siriji.

homage-to-syria-palmyra-temple-of-baal-glimpses-of-the-world

Ovo je nekada bio najznačajniji spomenik u Palmiri

Palmira je zapravo grčki prevod aramejskog originalnog naziva grada – „Tadmor“, što znači „palma“. Logično, ako se uzme u obzir da je svuda oko ove male oaze grada, samo nepregledno prostranstvo peska.

Grad je dugo bio živo stajalište na putu trgovačkih i putničkih karavana, koji su prelazili pustinju.

homage-to-syria-palmyra-temple-of-baal-glimpses-of-the-world

Zidovi hrama preživeli su vekove

Odatle i nadimak ovog grada palmi – „Pustinjska nevesta“. Na pijaci u Palmiri mogli su se naći začini, drago kamenje i dragoceni metali, kao i luksuzne tkanine namenjene Egiptu, Španiji i Galiji.

Svoj vrhunac ovaj nekada bogati grad doživeo je za vreme vladavine jedne žene, koja prema istorijskom značaju i političkom uticaju, može da bude pandan egipatskoj Kleopatri. Čuvena palmirska kraljica zvala se Zenobija. Nju je porazio rimski imperator Aurelijan, koji je 272. godine naše ere i podigao rimski deo grada. Kasnije, ovaj pustinjski biser osvojili su Arapi.

homage-to-syria-palmyra-temple-of-baal-glimpses-of-the-world

Široko dvorište ove antičke građevine

Svemoćni Gospodar Zemlje

Prvo što vas „napadne“ kada jednom stignete do ruševina, jeste prizor ulice oivičene kolonadom, a onda se, sa desne strane, uzdižu ogromne zidine – ulaz u hram.

Nije teško pogoditi da je ova “paganska” svetinja bila posvećena upravo najvišem bogu, i to aramejskom bogu Balu. Hram se nalazi na istočnom kraju Velike kolonade i među najznačajnijim je građevinama u Palmiri. (Bar je to bio, dok nije srušen tokom sadašnjeg građanskog rata!)

homage-to-syria-palmyra-glimpses-of-the-world

Delovi ogromnih stubova ispred hrama

Ime Bal na feničanskom je značilo prosto „gospodar“, a bio je najmoćniji od svih bogova, takođe poznat kao „Jahač oblaka“, „Svemoćni“ i „Gospodar Zemlje“. U grčkoj mitologiji može se uporediti sa Kronosom, u rimskoj sa Saturnom.

Hram je građen deo po deo, prostorije i građevine su dodavane kroz vekove, da bi izgled kakav je imao i pre nekoliko godina dobio u helenističkom periodu. Konstrukcija je bila završena tek u drugom veku naše ere, a uništavanje hrama počelo je samo oko sto godina kasnije, 273. godine, kada je Aurelijan iz drugog pokušaja uspeo u svojim osvajačkim pohodima.

homage-to-syria-palmyra-temple-of-baal-glimpses-of-the-world

Ritualna posuda u dvorištu

Veliki praznik boga Bala

Dvorište Balovog hrama, koje se proteže na 205 sa 210 metara, bilo je zatvoreno zidom, koji se uzdizao do 11 metara visine. U okviru ovog zida bila su postavljena dva reda korintskih stubova (čiji ostaci su mogli da se vide i 2008). Stubovi koji su se nalazili na pola visine ovih korintskih, služili su da se na njih polože statue zaslužnih građana „široke ruke“, donatora sredstava za izgradnju hrama.

homage-to-syria-palmyra-glimpses-of-the-world

Jedna od kamila dok se odmara pored ruševina

Samo svetilište bilo je zatvoreno za javnost i mogli su da ga pohode samo sveštenici. Svake godine na dan koji se poklapa sa 7. aprilom po savremenom kalendaru, sveštenici su održavali posebne službe u čast bogu Balu. Dolazili su vernici sa svih strana i dupke punili hram. Idućih sedam dana, stanovništvo je dovodilo životinje koje je trebalo da budu žrtvovane ovom najvišem božanstvu. Ali, da bi se došlo do tog krajnjeg rituala, životinje su sprovođene kroz prolaz sa zapadne strane i oko svetilišta sedam puta, i to za tih sedam dana. Poslednjeg dana, posle obilaska, životinje su dovođene pred oltar.

homage-to-syria-palmyra-temple-of-baal-glimpses-of-the-world

Velika kolonada protezala se do drugog kraja grada

Kako pokazuje dekoracija uklesana na zidu severne odaje svetilišta, hram nije bio posvećen samo ovom vrhunskom aramejskom božanstvu, već i Jarhibolu, bogu Sunca, i Agliboli, boginji Meseca. Tavanica je, takođe, bila ukrašena reljefom koji je bio posvećen planetarnim božanstavima, kojih je bilo sedam, kao i znacima zodijaka. (Prelep spomenik davno prošlih vremena, koji, nažalost, više ne postoji…)

Sledeći: „PARKIRANE“ KAMILE KOD RIMSKE KAPIJE (8)

Advertisements

One thought on “Omaž Siriji: „JAHAČ OBLAKA“ USRED PUSTINJE (7)

  1. Pingback: Omaž Siriji: DIJALEKT KOJIM JE GOVORIO ISUS (6) | Glimpses of The World

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s