Omaž Siriji: BELOV HRAM U PALMIRI (7)

* Imala sam tu sreću da Siriju proputujem sredinom 2008, tri godine pre nego što je počeo rat. Ovo je podsećanje na državu izuzetnog kulturnog nasleđa, uz svesrdnu želju da u Siriji ponovo zavlada mir i da se zemlja brzo obnovi.

Dok smo se vozili kroz sirijsku pustinju, nije mi bilo ni na kraj pameti šta nas još čeka na kraju puta. Iako sam donekle bila pripremljena na to da „negde tamo u pustinji“ postoji vrlo lepo očuvan rimski grad, iako sam videla i fotografije, obavestila se o tome gde smo se zapravo uputili, kada je put konačno zavio iza jedne od dina, otkrio se ipak – neočekivan i neverovatan prizor!

homage-to-syria-palmyra-glimpses-of-the-world

Pogled na stari grad okružen palmama

Da li zbog toga što je sav bio kao iznikao iz peska i što se prostirao upravo na jednoj zaravni koja se završavala oazom tako da monumentalne građevine dominiraju pejzažom, ali grad Palmira me je pri prvom susretu ostavio otvorenih usta!

homage-to-syria-palmyra-temple-of-baal-glimpses-of-the-world

Ostaci u okviru nekadašnjeg hrama boga Bala ili Bela

Nisam još ni bila prišla dovoljno blizu, niti sam još mogla da kažem da su mi noge gazile ulicu između originalnih rimskih stubova od pre skoro dva milenijuma, a već nisam mogla da verujem šta se to ukazalo pred mojim očima. Kao da je neko, samo za ovu priliku, tada 2008, pre rata, otkopao pola grada!

Zanosna kraljica

Palmiru je osnovao izraelski kralj Solomon, a pominje se čak dve hiljade godina pre naše ere u spisima iz Marija, još jednog istorijski važnog grada u Siriji.

homage-to-syria-palmyra-temple-of-baal-glimpses-of-the-world

Ovo je pre rata bio najznačajniji spomenik u Palmiri

Palmira je zapravo grčki prevod aramejskog originalnog naziva grada – „Tadmor“, što znači „palma“. Logično, ako se uzme u obzir da je svuda oko ove male oaze grada, samo bilo nepregledno prostranstvo peska.

Grad je dugo bio živo stajalište na putu trgovačkih i putničkih karavana, koji su prelazili pustinju.

homage-to-syria-palmyra-temple-of-baal-glimpses-of-the-world

Zidovi hrama preživeli su vekove

Odatle i nadimak ovog grada palmi – „Pustinjska nevesta“. Na pijaci u Palmiri mogli su se naći začini, drago kamenje i dragoceni metali, kao i luksuzne tkanine namenjene Egiptu, Španiji i Galiji.

Svoj vrhunac ovaj nekada bogati grad doživeo je za vreme vladavine jedne žene, koja prema istorijskom značaju i političkom uticaju, može da bude pandan egipatskoj Kleopatri. Čuvena palmirska kraljica zvala se Zenobija. Nju je porazio rimski imperator Aurelijan, koji je 272. godine naše ere i podigao rimski deo grada. Kasnije, ovaj pustinjski biser osvojili su Arapi.

homage-to-syria-palmyra-temple-of-baal-glimpses-of-the-world

Široko dvorište ove antičke građevine

Gospodar Zemlje

Prvo što me je fasciniralo kada smo prišli gradu bio je prizor ulice oivičene kolonadom, a onda se, sa desne strane, uzdižu ogromne zidine – ulaz u hram.

Nije teško pogoditi da je ova “paganska” svetinja bila posvećena upravo najvišem bogu, i to aramejskom bogu Balu (ili Belu). Belov hram se nalazio na istočnom kraju Velike kolonade i bio je među najznačajnijim građevinama u čitavoj Palmiri. Sve dok nije srušen tokom poslednjeg građanskog rata!

homage-to-syria-palmyra-glimpses-of-the-world

Delovi ogromnih stubova ispred hrama

Ime Bal na feničanskom je značilo prosto „gospodar“, a bio je najmoćniji od svih bogova, takođe poznat kao „Jahač oblaka“, „Svemoćni“ i „Gospodar Zemlje“. U grčkoj mitologiji može se uporediti sa Kronosom, u rimskoj sa Saturnom.

Belov hram je građen deo po deo, prostorije i građevine su dodavane kroz vekove, da bi izgled kakav je imao i pre nekoliko godina, dobio u helenističkom periodu. Konstrukcija je bila završena tek u drugom veku naše ere, a uništavanje hrama počelo je samo oko sto godina kasnije, 273. godine, kada je Aurelijan iz drugog pokušaja uspeo u svojim osvajačkim pohodima.

homage-to-syria-palmyra-temple-of-baal-glimpses-of-the-world

Ritualna posuda u dvorištu

Veliki praznik boga Bala

Dvorište Belovog hrama, koje se protezalo na 205 sa 210 metara, bilo je zatvoreno zidom, koji se uzdizao do 11 metara visine. U okviru ovog zida bila su postavljena dva reda korintskih stubova (čiji ostaci su mogli da se vide i 2008). Stubovi koji su se nalazili na pola visine ovih korintskih, služili su da se na njih polože statue zaslužnih građana „široke ruke“, donatora sredstava za izgradnju hrama.

homage-to-syria-palmyra-glimpses-of-the-world

Jedna od kamila dok se odmara pored ruševina

Samo svetilište bilo je zatvoreno za javnost i mogli su da ga pohode samo sveštenici. Svake godine na dan koji se poklapa sa 7. aprilom po savremenom kalendaru, sveštenici su održavali posebne službe u čast bogu Balu. Dolazili su vernici sa svih strana i dupke punili hram. Idućih sedam dana, stanovništvo je dovodilo životinje koje je trebalo da budu žrtvovane ovom najvišem božanstvu. Ali, da bi se došlo do tog krajnjeg rituala, životinje su sprovođene kroz prolaz sa zapadne strane i oko svetilišta sedam puta, i to za tih sedam dana. Poslednjeg dana, posle obilaska, životinje su dovođene pred oltar.

homage-to-syria-palmyra-temple-of-baal-glimpses-of-the-world

Velika kolonada protezala se do drugog kraja grada

Kako je pokazivala dekoracija uklesana na zidu severne odaje svetilišta, hram nije bio posvećen samo ovom vrhunskom aramejskom božanstvu, već i Jarhibolu, bogu Sunca, i Agliboli, boginji Meseca. Tavanica je, takođe, bila ukrašena reljefom koji je bio posvećen planetarnim božanstavima, kojih je bilo sedam, kao i znacima zodijaka.

Prelep spomenik davno prošlih vremena, koji, nažalost, više ne postoji…

Sledeći: ANTIČKI GRAD PALMIRA (8)

Svi tekstovi SERIJE o Siriji.

Advertisements

2 thoughts on “Omaž Siriji: BELOV HRAM U PALMIRI (7)

  1. Pingback: Omaž Siriji: DIJALEKT KOJIM JE GOVORIO ISUS (6) | Glimpses of The World

  2. Pingback: Homage to SYRIA! | Glimpses of The World

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s